Sleepboothaven Maassluis

Projectbeschrijving

Het initiatief voor een sleepboothaven is genomen door een groep enthousiaste sleepbootliefhebbers, die graag zag dat een representatief aantal historische sleepboten een vaste ligplaats aan een kade in Maassluis zou krijgen. Uitgangspunt hierbij zijn de schepen zelf die al min of meer in relatie staan met deze plaats: de stoomzeesleper Furie, de vooroorlogse zeesleepboot Hudson, het bergingsvaartuig Bruinvisch en de slepers Adriaan, Elbe en Krimpen. Gezien de betrokkenheid van oudsher van de gemeenschap van Maassluis bij de zeesleepvaart, stond de gemeente Maassluis positief tegenover dit initiatief. Echter, met de realisatie van zo’n initiatief zijn algemene middelen gemoeid en daarom diende er een degelijke onderbouwing aan ten grondslag te liggen. Een uitgevoerd haalbaarheidsonderzoek, in een rapport getiteld “Maassluis, een (thuis)haven voor oude slepers”, leverde deze onderbouwing.  

De realisatie van een museumhaven zou een positieve bijdrage leveren aan het toerisme, omdat hiermee de zo gewenste verbinding ontstaat tussen de Maaszone (aanlegsteiger Waternet) en de binnenstad. Een aantal uitgangspunten voor de haven, voornamelijk van technische en financiële aard, werden geformuleerd. Dit in acht genomen, kwamen twee locaties in aanmerking als museumhaven, de Govert van Wijnkade en Burgemeester de Jonghkade. Beide locaties hebben voor- en nadelen die werden gewogen op een zestal criteria nl. verbinding met het centrum, aanwezigheid bruikbare gebouwen, afwezigheid direct omwonenden, beschikbare kade meters, mogelijkheid dubbel af te meren en inpassing in bestemmingsplan. Hoewel beide locaties redelijk gelijk opgingen, wogen de criteria aanwezigheid bruikbare gebouwen en afwezigheid direct omwonenden uiteindelijk het zwaarst. De Govert van Wijnkade kreeg daardoor de voorkeur, maar het liefst in een combinatie met de andere kade als ligplaats voor passanten of voor schepen waaraan niet gewerkt wordt. Uitgaande van 4 slepers zou ongeveer 180 m. kade nodig zijn en met één locatie is dat niet haalbaar.  

Met de Govert van Wijnkade als centrale locatie, is een basismodel uitgewerkt met een aantal varianten. Het basismodel omvat voorzieningen zoals goede, veilige opstapplaatsen en informatiepanelen, dat uitgebouwd kan worden met recreatieve, informatieve en educatieve varianten of een combinatie daarvan. Aansluiting zoeken bij het Gemeentelijk Museum en het Sleepvaartmuseum, wordt door de onderzoekers buiten beschouwing gelaten, mede gezien de grote investeringen die dat vergt. Het basismodel zou er in de praktijk als volgt uit zien: “een onafhankelijke schouwcommissie toetst of een sleper, die zich aanmeldt voor een vaste ligplaats in de museumhaven, hiervoor in aanmerking komt. De commissie voert een actief beleid om ervoor te zorgen dat karakteristieke historische sleepboten naar de haven komen. Op deze manier komt een min of meer vaste collectie schepen voor de wal te liggen. De collectie is niet in eigendom van de museumhaven. De schepen zijn particulier eigendom, al dan niet in een verenigingsvorm of stichting ondergebracht. De museumhaven biedt de schepen een ligplaats voor een lage prijs en een goede ambiance. Met regelmaat, bijvoorbeeld in de winter maandelijks en ’s zomers eens in de twee weken, is er gelegenheid de schepen te bezoeken. De eigenaren van de schepen ontvangen de bezoekers. De schepen kunnen gebruikmaken van walvoorzieningen als water, elektra en afvoer van afval.De genoemde schouwcommissie is onderdeel van een nieuw op te richten Stichting Museumhaven Maassluis. De stichting is de ‘bestuurlijke’ havenmeester van het gereserveerde deel van de beide kades. Het dagelijkse beheer van de haven, ook het gereserveerde deel, wordt uitgevoerd door de gemeentelijke havenmeester. Havenmeester en Stichting werken in nauw overleg samen. De stichting is verantwoordelijk voor opbouw van de ‘collectie’, de educatieve en informatieve elementen en de organisatie van de open dagen en andere evenementen. De gemeente, sponsoren en fondsen vormen de financiële basis voor de stichting. De basisvoorzieningen worden door de gemeente gefinancierd evenals het basisonderhoud. De stichting voert het beheer over de museumhaven uit. De voorzieningen om de schepen te veilig te kunnen bezoeken worden door de gemeente gefinancierd en voor de exploitatie van de museumhaven ter beschikking gesteld aan de Stichting Museumhaven Maassluis.Aan de wal bij de ligplaatsen zijn informatiepanelen aanwezig. De informatiepanelen geven informatie over de historie van de sleepvaart in Maassluis en over de voor de wal liggende schepen. In eerste instantie wordt uitgegaan van 6 informatiepanelen en 1 interactieve unit. De stichting voorziet in de invulling en actualisatie van deze informatie-eenheden.”Bij het van start gaan van de museumhaven dienen aansprakelijkheid en vergunningen (Milieu- en Hinderwet, evt. Horecavergunning) goed geregeld te zijn. Ook de Algemene Politie Verordening moet geraadpleegd geworden i.v.m. het organiseren van evenementen. Het havenbeleid van de gemeente behoeft aanpassing op de nieuwe invulling als museumhaven.  

In 2007 is een uitvoeringsovereenkomst gesloten tussen de gemeente en de stichting, waarin de stichting zich verplicht tot het uitvoeren van promotionele en educatieve activiteiten. De gemeente stelt hiervoor een subsidie van maximaal € 17.500,00 beschikbaar. Inmiddels is de museumhaven opgestart in de basisvariant met gefaseerde uitbreidingen op het educatieve, promotionele en commerciële vlak in het vooruitzicht. Ook is er aansluiting gevonden bij het Sleepvaartmuseum waarmee wordt samengewerkt bij evenementen.